15.06.2023 r.

W sprawie o sygnaturze C-520/21 TSUE wydał długo oczekiwane orzeczenie w którym poruszył kilka zasadniczych dla "frankowiczów" kwestii. Głównie orzeczenie to dotyczy wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy kredytu zawartej we frankach szwajcarskich. TSUE odpowiedział na pytanie czy banki faktycznie mogą żądać od konsumenta świadczeń innych niż zwrot wypłaconego kapitału i zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. TSUE przesądził też kwestie związane z zagadnieniem odnoszącym się czy konsument - strona umowy kredytu frankowego może żądać od banku roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych.

Orzeczenie to jest skutkiem zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia który prowadzi sprawę jednego z „frankowiczów”.

Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie dotyczącej kredytów we frankach szwajcarskich stwierdził między innymi, że:

"ewentualne uznanie umowy kredytu hipotecznego za nieważną jest skutkiem stosowania nieuczciwych warunków przez Bank. W związku z tym nie można dopuścić ani do tego, by czerpał on korzyści gospodarcze ze swojego niezgodnego z prawem zachowania, ani do tego, by otrzymał odszkodowanie za niedogodności nim wywołane"

Kontynuowana jest więc w tym zakresie dotychczasowa dość radykalna i niezwykle kategoryczna odnośnie zachowań banków co do umów zawieranych z kredytobiorcami będącymi konsumentami.

TSUE wskazał też, iż stabilność rynków finansowych nie ma znaczenia w ramach wykładni regulacji unijnych mających na celu ochronę tychże konsumentów.

Mało tego, Trybunał stanął na stanowisku, iż to konsumenci mogą żądać od banku rekompensaty w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawierająca nieuczciwe warunki uznana zostanie za nieważną. Stwierdził też, że prawo UE stoi w sprzeczności z ewentualnym dochodzieniem przez banki roszczeń względem konsumentów.

TSUE orzekł także w kwestii ważnego w sprawach sądowych między konsumentami a bankkami - możliwości zastosowania na wniosek konsumenta środka zabezpieczenia w szczególności poprzez zawieszenie spłat kredytu.

Stwierdził, że w celu zapewnienia pełnej skuteczności przyszłego orzeczenia:

"Ochrona zagwarantowana konsumentom przez dyrektywę 93/13 wymaga, aby sąd krajowy miał możliwość zarządzenia odpowiedniego środka tymczasowego, odmowa zawieszenia spłaty rat kredytu w ramach środków tymczasowych, może uczynić, przynajmniej w części, nieskutecznym ostateczne orzeczenie do co nieważności umowy”.

Takie orzeczenie bez zarządzonego środka zabezpieczającego nie prowadziłoby zdaniem Trybunału do przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znajdowałby się w braku nieuczciwej klauzuli, skoro musiałby on wystąpić z kolejnym powództwem o zapłatę kwot uiszczonych.  Ograniczeniu uległaby więc skuteczność ochrony przewidziana w dyrektywie 93/13.

Wyrok ten spotkał się z wieloma komentarzami w Polsce. Bardzo szybko zareagował m. in. KNF w którgo imieniu Jacek Barszczewski, dyrektor Departamentu Komunikacji Społecznej Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego stwierdził, że:

"Rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ws. C-520/21, sprowadzające się w swojej treści do zwolnienia konsumenta z poniesienia kosztu wieloletniego udostępnienia mu przez bank kapitału, ma negatywny wymiar z punktu widzenia polskiego sektora bankowego oraz całej polskiej gospodarki, ale także z punktu widzenia pewności prawa, interesu publicznego oraz elementarnych zasad sprawiedliwości społecznej, przyznając preferencyjne warunki traktowania wąskiej grupie kredytobiorców w postaci „darmowego kredytu”.

Z kolei Kamil Chwiedosik, założyciel społeczności Życie Bez Kredytu, stwierdził, że "Dzisiejsze wyroki powinny natychmiast wpłynąć na rozstrzygnięcia korzystne dla frankowiczów, czyli oddalenie pozwów banków przeciwko konsumentom w zakresie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i zgodę sądów na zabezpieczenia roszczenia do czasu prawomocnego wyroku. Dodał, że „polskie sądy powinny udzielać tych zabezpieczeń coraz więcej i - co ważne - również w przypadku kredytobiorców Getin. Wskazał także, że działania polskich instytucji są w UE oceniane bardzo pozytywnie i że Polacy robią to dla wszystkich obywateli Unii Europejskiej, bo ich działania są bodźcem do interpretacji przepisów unijnych w prokonsumencki sposób.

Niewątpliwie konsekwencją tego wyroku niewątpliwie będzie uniemożliwienie  domagania się przez banki na drodze sądowej wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału. Banki będą mogły domagać tylko zwrotu wypłaconego pierwotnie kapitału oraz odsetek za opóźnienie. 

Skutkiem zapadłego orzeczenia może być niewątpliwie nowa fala pozwów przeciwko bankom.

15.07.2022 r.

Założeniem na którymopiera się wspomnana nowelizacja jest chęć zmian w organizacji Sądu Najwyższego poprzez zlikwidowanie Izby Dyscyplinarnej i utworzenie zamiast niej Izby Odpowiedzialności Zawodowej i zniesienie Izby Dyscyplinarnej.

Zmiana tejże ustawy ma gwarantować właściwe przeprowadzenie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów oraz członków niektórych korporacji zawodowych mających status zawodów zaufania publicznego przede wszytkim radców prawnych i adwokatów

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego liczyć będzie 11 czlonków. Wyznaczy ich Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej spośród sędziów Sądu Najwyższego orzekających w pozostałych izbach. Wybór poprzedzany będzie wylosowaniem na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego trzykrotnie większej liczby osób z kótrych zostaną wybrani członkowie Izby. W losowaniu nie będą brali udziału Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Sądu Najwyższego, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego czy Rzecznik Prasowy oraz sędziowie Sądu Najwyższego, którzy 5 lat przed losowaniem byli ukarani karą dyscyplinarną (nie stanowi przeszkody tylko kara upomnienia jako najlżejsza z kar). W ustawie szczegółowo uregulowano także kadencję każdego z sędziów.

Sprawy które rozpatrywać będzie nwa Izba będą tożsame z tymi które były rozpatrywane w Izbie Dyscyplinarnej SN. Izba Odpowiedzialności Zawodowej nie będzie miała autonomii jaką posiadała Izbie Dyscyplinarnej, m. in. w zakresie finansów.

Nowelizacja postanawia o możliwości wznowienia postępowania w stosunku do podsądnego, gdzie wyrok lub wyrok dyscyplinarny wydawał sędzia Izby Dyscyplinarnej. Podobnie jest w przypadku uchwały prawomocnie zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

W sprawach wniesionych do Sądu Najwyższego i niezakończone prawomocnym orzeczeniem, nowelizacja wydłuża zostanie bieg terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie zostanie wydłużony w sprawach, w których termin przedawnienia upłynął przed dniem wejścia w życie przedłożonej ustawy. Jednakże jeżeli przedawnienie nastąpiłoby przed upływem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, termin przedawnienia nie zostanie wydłużony.

31.05.2022 r.

Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, w związku z zamiarem zlikwidowania Izby Dyscypilnarnej (jeden z tzw. kamieni milowych) w toku prac nad przedmiotową ustawą zapisano przeniesienie dotychczasowych sędziów Izby Dyscypinarnej do innych Izb Sądu Najwyższego. Gdyby się nie zgodzili, przejdą w stan spoczynku ale ze znacznie niższym wynagrodzeniem. Prace w sejmowych komisjach dotyczą także tzw. prezydenckiego testu niezawisłości. Zapadła decyzja, iż będzie on ograniczony do orzeczeń zapadłych po uchwaleniu nowelizcji ustawy o Sądzie Najwyższym. Test ten zatem nie obejmie sędziów w sprawach w których orzeczenia już zapadły. Test niezawisłości to nowa instytucja której stosowanie ma ograniczać się do wykazywania przez strony, uczestników postępowania określonych przez przedmiotową nowelizację zarzutów do sędziego prowadzącego daną sprawę sądową z tym, że nie będzie wystarczało jedynie wykazanie przesłanki niewłaściwego powołania. Procedura ta na wniosek jednego z ugrupowań politycznych została przyspieszona. Na przykład sędzia sporządzający uzasadnienie do postanowienia w tym zakresie będzie miał na to 3 dni a Sąd Najwyższy 7. Nowelizacja tejże ustawy nie została jeszcze przegłosowana przez Senat ale już dziś mówi się o możliwych zmianach. Podobnie ostrzega się przed możliwym paraliżem wymiaru sprawiedliwości gdyż każdy kto ma w tym interes (a takich jest spora liczba) będzie chciał skorzystać z tej procedury by zaszkodzić np. wierzycielowi któremu nie chce spłacić długu i w ten sposób przedłużyć postępowanie.

26.05.2022 r.

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym na mocy której zlikwidowana zostanie Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego. To tak zwany "kamień milowy" (określenie użyte przez Ursulę von der Leyen) umożliwiający przyjęcie przez Komisję Europejską Krajowego Programu Odbudowy. Likwidacją Izby Descyplinarnej to efekt działań polskich europoslów lewcowych i liberalnych. Uznali oni, że Izba Dyscyplinarna narusza praworządność ze względu na sposób wyboru członków tej izby. Strona przeciwna uznawała ten zarzut za niesłuszny gdyż przepisy o podobnym charakterze obowiązują w wielu europejskich krajach, w gtym w samych Niemczech gdzie składy kluczowych organów przewidzianych w konstytucji w jeszcze mniejszym stopniu, jeśliw ogóle, gwarantują zasadę apolityczności

Do kompetencji Izby Dyscyplinarnej należą między innymi sprawy dyscyplinarne sędziów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, prokuratorów. Członkowie tej izby Sądu Najwyższego w liczbie jedenastu byli wybierani przez Prezydenta RP spośrod sędziów Sądu Najwyższego.

W miast Izby Dyscypinarnej nowelizacja uchwalonej ustawy przewiduje powołanie nowej Izby Odpowiedzialnośći Zawodowej. Jej człnkowie mają być powoływani przez Prezydenta RP spośród wylosowanych członków Sądu Najwyższego.

_________________________________________________________________

08.12.2014 r.

W ostatnim czasie wiele kancelarii składało zawiadomienia o naruszaniu przez działające na polskim rynku zagraniczne instytucje finansowe o bardzo agresywnych praktykach sprzecznych z polskim prawem, naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Były to również kancelarie radców prawnych z Krakowa i małopolski. Rownież nasza kancelaria prowadzi sprawy będące pokłosiem tych bezprawnych działań. Również inne instytucje w tym Rzecznik Ubezpieczonych oraz konsumenci skłądali skargi. Ogółem wpłynęło ponad sześćset skarg. Konsumenci skarżyli się, iż przy podejmowaniu decyzji o zawieraniu umów w zakresie tzw. polisolokat byli wprowadzani w błąd gdyż nie byli informowani o ryzyku związanym z lokowaniem środków a nadto dodatkowo byli zapewniani o pełnym bezpieczeństwie zawieranych umów. Tymczasem niezależnie od tego czy decyzja co do polisolokaty zawierana jest w biurze przedsiębiorcy czy też przez telefon zawsze klient powinien być w pełni poinformowany o czasie na jaki będzie zawarta umowa, wysokości składek czy też kosztach jakie poniesie on w przypadku zerwania umowy oraz ryzyku inwestycyjnym na jakie jest narażony. Brak tych informacji niejednokrotnie powoduje, że klienci zawierali umowy co do polisolokat z zupełnie niekorzystnymi dla siebie skutkami - innymi niż te których oczekiwali. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeanalizował bardzo obszerny materiał dowodowy, m. in. nagrania z rozmów prowadzonych z klientami, ich relacje ze spotkań z przedstawicielami instytucji finansowych w placówkach, wewnęrzne przepisy dotyczące pozyskiwania klientów oraz pisemną dokumentację prowadzoną między ubezpieczycielami a ich klientami. W dniu 21 października 2014 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował o naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów przez cztery instytucje finansowe. Wśród nich jest trzech pośredników i jeden ubezpieczyciel. Są to przede wszystkim firmy sprzedające tz. polisolokaty. 

UOKIK podjął dcyzje, tj. okreśone kary finansowe i/lub nakaz zaniechania praktyk w stosunku do

-AEGON TU na Życie S.A. (decyzja Nr RBG 30/2014) – kara finansowa 23 446,206 PLN i nakaz zaniechania praktyki

-Idea Bank S.A. (decyzja Nr RKT 30/2014) – kara finansowa 4 172,571 PLN i nakaz zaniechania praktyki;

-Open Finance S.A. (decyzja Nr RKT 29/2014) – kara finansowa 1 673,546PLN

-Raiffeisen Bank Polska S.A., dawnej POLBANK EFG (decyzja Nr DDK 21/2014) – kara finansowa 21 122,088 PLN

Jak podał UOKIK w przypadku dwóch ostatnich podmiotów praktyki zostały zaniechane dlatego nakaz ich zaniechania nie został orzeczony

Kary nałożone na AEGON TU na Życie S.A., Idea Bank S.A., Open Finance S.A., Raiffeisen Bank Polska S.A. za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów to kwota w sumie 50 414,411 PLN.

Od powyższych decyzji UOKIK przysługuje odwołanie do sądu.

Należy również dodać, iż w ostatnim czasie kancelarie adwokackie i kancelarie radców prawnych zawiadamiały UOKIK o praktychach naruszających zbiorowe interesy konsumentów w przypadku innych podmiotów finansowych. Między innymi dotyczy to AXA Życie Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna. Ubezpieczyciel narusza w ocenie tych kancelarii między innymi art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 4 ust. 1 i 2, 8 ust. 1 i 2 oraz 9 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym gdyż nie udziela on odpowiedzi na pisma będące wnioskami o przesłanie rozliczeń polis, tj. umów ubezpieczenia na życie, które zostały rozwiązane. Takie postępowanie AXA podejmowane było by nakłonić konsumentów do zaniechania dochodzenia od AXA roszczeń o zwrot pobranych opłat likwidacyjnych. 

Ponadto AXA Życie Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna wymaga od konsumentów występujących bez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcy prawnego, wskazania podstawy prawnej prośby o przedstawienie rozliczenia polis, tj. umów ubezpieczenia na życie, które zostały rozwiązane.